Rezonans ze wzmocnieniem kontrastowym – czym różni się od zwykłego MRI i kiedy lekarz go zleca?

Rezonans magnetyczny może być wykonywany zarówno bez środka kontrastowego, jak i z jego dożylnym podaniem. Decyzja o zastosowaniu kontrastu zależy od badanego obszaru, podejrzewanej choroby oraz tego, jakie informacje diagnostyczne lekarz chce uzyskać z obrazowania.

Czym jest kontrast stosowany podczas rezonansu magnetycznego?

W badaniach MRI wykorzystuje się środki kontrastowe zawierające związki gadolinu. Ich zadaniem jest zmiana właściwości sygnału w określonych tkankach, dzięki czemu niektóre struktury stają się lepiej widoczne na obrazach rezonansu.

Po dożylnym podaniu środek kontrastowy rozprowadzany jest wraz z krwią. Szczególnie wyraźnie mogą uwidocznić się obszary o zwiększonym unaczynieniu lub zmienionej przepuszczalności naczyń. Ma to znaczenie m.in. przy ocenie zmian nowotworowych, zapalnych i naczyniowych.

Kontrast nie powoduje, że każdy rezonans automatycznie staje się dokładniejszy. W wielu wskazaniach badanie bez kontrastu dostarcza wystarczających informacji, dlatego jego zastosowanie powinno wynikać z konkretnego celu diagnostycznego.

Kiedy lekarz może zlecić MRI z kontrastem?

Wzmocnienie kontrastowe wykorzystuje się przede wszystkim wtedy, gdy konieczne jest dokładniejsze scharakteryzowanie wykrytej zmiany albo rozróżnienie tkanek, które w standardowych sekwencjach wyglądają podobnie.

Badanie z kontrastem może być stosowane m.in. podczas diagnostyki:

• guzów i zmian podejrzanych o charakter nowotworowy,
• stanów zapalnych i infekcyjnych,
• niektórych zmian w mózgu i rdzeniu kręgowym,
• chorób naczyń krwionośnych,
• zmian w narządach jamy brzusznej i miednicy,
• zmian pooperacyjnych i kontroli po leczeniu.

Przykładowo w diagnostyce onkologicznej kontrast może pomóc ocenić unaczynienie zmiany, jej granice czy relację względem otaczających tkanek. W neurologii pozwala natomiast w określonych sytuacjach wykazać obszary, w których doszło do zaburzenia prawidłowej bariery pomiędzy krwią a tkanką nerwową.

Jak wygląda podanie kontrastu podczas badania?

Przed rozpoczęciem badania pielęgniarka lub inny uprawniony członek personelu zakłada pacjentowi dostęp dożylny, najczęściej w okolicy zgięcia łokciowego lub przedramienia. Część obrazów może zostać wykonana jeszcze przed podaniem środka kontrastowego, a następnie kontrast jest podawany dożylnie i wykonywane są kolejne sekwencje.

Dla pacjenta oznacza to przede wszystkim dodatkowe wkłucie. Samo podanie zwykle trwa krótko. U części osób może pojawić się przemijające uczucie ciepła, nietypowy smak w ustach, nudności lub inne krótkotrwałe dolegliwości.

Po podaniu kontrastu personel obserwuje pacjenta i reaguje w przypadku wystąpienia reakcji niepożądanej. Ciężkie reakcje nadwrażliwości na środki gadolinowe należą do rzadkich, jednak przed badaniem należy poinformować personel o wcześniejszych reakcjach na środki kontrastowe.

Nerki i alergie – kiedy potrzebna jest szczególna ostrożność?

Stan nerek ma znaczenie, ponieważ środki kontrastowe stosowane w MRI są usuwane z organizmu głównie drogą nerkową. Szczególną ostrożność zachowuje się u osób ze znacznym upośledzeniem funkcji nerek, ponieważ w tej grupie bierze się pod uwagę m.in. ryzyko rzadkiego powikłania określanego jako nerkopochodne włóknienie układowe.

Nie oznacza to jednak, że każdy pacjent przed MRI z kontrastem musi zawsze wykonywać badanie kreatyniny. Zależy to od wieku, stanu zdrowia, wywiadu, rodzaju stosowanego środka oraz procedur danej pracowni. U osób z chorobami nerek lub innymi czynnikami ryzyka może być potrzebne oznaczenie kreatyniny i oszacowanie eGFR.

Przed badaniem trzeba również poinformować personel o przebytych reakcjach alergicznych, ciąży, chorobach przewlekłych oraz posiadanych implantach lub urządzeniach medycznych.

Czy rezonans z kontrastem trwa dłużej?

Tak, zazwyczaj badanie ze wzmocnieniem kontrastowym trwa nieco dłużej niż analogiczne badanie bez kontrastu. Wynika to z konieczności założenia wkłucia, podania preparatu oraz wykonania dodatkowych sekwencji obrazów.

Łączny czas rezonansu zależy jednak przede wszystkim od badanego obszaru i protokołu diagnostycznego. MRI może trwać od kilkunastu do kilkudziesięciu minut. W czasie wykonywania sekwencji pacjent powinien pozostawać nieruchomo, ponieważ ruch może pogorszyć jakość uzyskiwanych obrazów.

Jak przygotować się do rezonansu z kontrastem?

Zasady przygotowania mogą różnić się między pracowniami i zależą również od badanego obszaru. Pacjent powinien dlatego stosować się przede wszystkim do instrukcji otrzymanych podczas zapisu.

W przypadku części badań wymagane jest pozostanie na czczo przez kilka godzin przed wizytą. Jeżeli występują choroby nerek, pracownia może poprosić o aktualny wynik kreatyniny lub eGFR.

Na badanie warto zabrać wcześniejszą dokumentację obrazową i opisy badań. Przed wejściem do pomieszczenia z aparatem należy również usunąć metalowe przedmioty oraz zgłosić personelowi wszelkie implanty, urządzenia elektroniczne lub metalowe elementy znajdujące się w organizmie.

Dlaczego o zastosowaniu kontrastu decyduje lekarz?

Pacjent nie powinien traktować kontrastu jako dodatkowej opcji, którą warto wybrać „na wszelki wypadek”. O rodzaju badania decyduje pytanie kliniczne, które ma zostać rozstrzygnięte za pomocą rezonansu.

Lekarz kierujący określa wskazanie i zakres diagnostyki, a w określonych sytuacjach ostateczny protokół badania może zostać doprecyzowany przez lekarza radiologa. Zastosowanie kontrastu powinno przynosić konkretną korzyść diagnostyczną, a jednocześnie uwzględniać stan zdrowia pacjenta i ewentualne przeciwwskazania.

Rezonans magnetyczny we Wrocławiu – dlaczego warto sprawdzić zakres badań placówki?

Przy wyborze pracowni warto zwrócić uwagę nie tylko na dostępność samego aparatu MRI, lecz także na możliwość wykonania badań ze wzmocnieniem kontrastowym. Jeśli podczas diagnostyki okaże się, że kontrast jest niezbędny, brak takiej możliwości w danym miejscu może oznaczać konieczność umawiania kolejnej procedury w innej placówce.

Dostępny w jednej pracowni rezonans magnetyczny we Wrocławiu zarówno w wariancie standardowym, jak i z kontrastem, może usprawnić organizację diagnostyki. Najważniejsze pozostaje jednak dopasowanie rodzaju badania do wskazań medycznych – kontrast nie jest elementem obowiązkowym każdego MRI, lecz narzędziem stosowanym wtedy, gdy może dostarczyć lekarzowi dodatkowych informacji potrzebnych do rozpoznania lub dalszego leczenia.